وقتی صحبت از ساختن یک ساختمان مقاوم، ایمن و باکیفیت به میان میآید، انتخاب مصالح ساختمانی یکی از مهمترین تصمیمهایی است که باید گرفته شود. یکی از مصالحی که سالها در صنعت ساختمانسازی استفاده میشد، یونولیت بود. اما حالا با ورود قالبهای لایت فرم ، ورق برگشته و انتخابها هوشمندانهتر شدهاند. در این متن، به بررسی دقیق قالب لایت فرم ، مزایا، معایب و کاربردهای آن به عنوان جایگزین یونولیت خواهیم پرداخت.
چرا اصلاً به جایگزین یونولیت نیاز داریم؟
یونولیت یا همان پلیاستایرن منبسطشده، مدتهاست در سقفهای تیرچهبلوک و قالببندی ساختمانها استفاده میشود. دلیلش هم مشخص است: سبک، ارزان و در دسترس. اما استفاده گسترده از یونولیت معایبی دارد که نمیتوان از آنها چشمپوشی کرد:
به شدت قابل اشتعال است. در آتشسوزیها میتواند باعث گسترش سریع آتش و تولید دود سمی شود.
در برابر فشار و ضربه ضعیف است. با کوچکترین فشار خرد میشود و پسماند زیادی ایجاد میکند.
دوام کمی دارد. معمولاً یکبار مصرف است و بعد از استفاده قابل بازیافت نیست.
آلودگی زیستمحیطی زیادی ایجاد میکند. یونولیت سالها در طبیعت باقی میماند و به چرخه محیط زیست آسیب میزند.
اینجاست که لایت فرم وارد میدان میشود؛ محصولی جدید و مهندسیشده که آمده تا این مشکلات را برطرف کند.

لایت فرم چیست؟
لایت فرم یک قالب پلیمری مقاوم است که به جای یونولیت در سقفهای تیرچهبلوک، دیوارهای بتنی و قالببندی انواع پروژهها به کار میرود. این قالبها معمولاً از مواد پلیپروپیلن، پلیاتیلن مقاوم یا کامپوزیتهای مشابه ساخته میشوند که در برابر فشار، ضربه، حرارت و آتش عملکرد بهتری دارند.
مزایای لایت فرم نسبت به یونولیت
1. ایمنی در برابر آتش
برخلاف یونولیت که خیلی زود میسوزد و گازهای سمی تولید میکند، لایت فرم مقاومت حرارتی خوبی دارد و در برابر شعله مستقیم، دیرتر واکنش نشان میدهد. در بسیاری از مدلها از مواد ضدحریق استفاده شده که خیال مهندسان را راحت میکند.
2. مقاومت فیزیکی بالا
لایت فرم در برابر ضربه و فشار مقاومت زیادی دارد. درحالیکه یونولیت با یک فشار کوچک خرد میشود، قالب لایت فرم حتی با راهرفتن روی آن تغییر شکل نمیدهد. این ویژگی باعث میشود آسیبدیدگی در حین اجرا به حداقل برسد.
3. قابلیت استفاده چندباره
قالبهای لایت فرم بهراحتی بعد از اجرا جمعآوری میشوند و برای پروژههای بعدی قابل استفادهاند. در مقابل، یونولیت پس از استفاده، تبدیل به زبالهای بدون استفاده میشود.
4. نصب آسان و بدون پرت مصالح
طراحی دقیق این قالبها باعث میشود که بهخوبی کنار هم چفت شوند و اجرای سقف بدون نیاز به برشهای دستی یا اضافی انجام شود. در نتیجه، پرت مصالح کاهش مییابد و ظاهر کار تمیزتر خواهد بود.
5. سازگار با محیط زیست
لایت فرم برخلاف یونولیت، قابل بازیافت است. همین موضوع باعث شده تا بسیاری از پروژههای مدرن که رویکردی پایدار دارند، بهجای یونولیت، از این قالبها استفاده کنند.
6. سبک اما مستحکم
این قالبها در عین سبکی، ساختاری مستحکم دارند که به کاهش وزن مرده ساختمان کمک میکند، بدون اینکه مقاومت را فدای سبک بودن کنند.

معایب احتمالی لایت فرم
- قیمت اولیه بالاتر: شاید در نگاه اول، قالب لایت فرم گرانتر از یونولیت باشد، اما دوام، استفاده مجدد، و صرفهجویی در حملونقل و تمیزکاری، این تفاوت قیمت را جبران میکند.
- در دسترس نبودن در برخی مناطق: در حال حاضر، یونولیت در همه شهرها بهراحتی پیدا میشود اما برخی برندهای لایت فرم فقط در شهرهای بزرگ عرضه میشوند. البته این مشکل بهتدریج در حال برطرف شدن است.
- نیاز به آموزش نصب در پروژه اول: نصابها ممکن است در پروژه اول نیاز به آشنایی و یادگیری نصب این قالبها داشته باشند، ولی پس از آن سرعت کارشان بالاتر میرود.
کاربردهای لایت فرم
این قالبها میتوانند در بخشهای مختلفی از پروژههای ساختمانی بهکار گرفته شوند:
- سقف تیرچهبلوک در ساختمانهای مسکونی و اداری
- دیوارهای بتنی در سازههای صنعتی
- پروژههای انبوهسازی
- سازههای سبک فلزی
- سولهها و سالنهای بزرگ
- ساختمانهای مقاوم در برابر زلزله یا آتش
مقایسه توصیفی بین لایت فرم و یونولیت
آتشسوزی: یونولیت در برابر آتش بسیار ضعیف است، اما لایت فرم از مواد مقاوم یا ضدحریق ساخته میشود.
دوام: یونولیت یکبار مصرف است و بهسرعت تخریب میشود، ولی لایت فرم بارها قابل استفاده است.
اثر زیستمحیطی: یونولیت غیرقابل بازیافت و مضر برای طبیعت است؛ در مقابل، لایت فرم قابل بازیافت و کمضرر است.
استحکام: لایت فرم در برابر ضربه و فشار بسیار مقاوم است، یونولیت نیست.
هزینه نهایی: شاید هزینه اولیه لایت فرم بیشتر باشد، اما هزینه جمعآوری، پرت مصالح، ایمنی و دوام بهتر باعث میشود در بلندمدت صرفهجویی داشته باشید.

چرا مهندسان به لایت فرم روی آوردهاند؟
مهندسان و پیمانکاران باتجربه میدانند که در پروژههای عمرانی، صرفهجویی فقط به معنای هزینه کمتر نیست، بلکه به معنای کیفیت بالاتر، ایمنی بیشتر، زمان اجرای کوتاهتر و کاهش ضایعات هم هست. قالب لایت فرم دقیقاً همه این مزیتها را در کنار هم دارد. در کل خرید قالب جایگزین یونولیت یک حرکت هوشمندانه و در عین حال اقتصادی و بصرفه
است.
جمعبندی
اگر هنوز از یونولیت در پروژههای ساختوساز خود استفاده میکنید، وقت آن رسیده که با نگاهی دقیقتر، لایت فرم را به عنوان جایگزینی هوشمندانه و آیندهنگر انتخاب کنید. این قالبها با وجود قیمت اولیه بالاتر، در درازمدت باعث صرفهجویی، امنیت بیشتر، اجرای سریعتر و ساختوسازی پاکتر خواهند شد.
لایت فرم فقط یک قالب نیست؛ نمادی از آیندهی مدرن ساختمانسازی است.